مدیریت زمان سر جلسه امتحان؛ از خواندن سؤال تا مرور
مدیریت زمان سر جلسه امتحان چطور انجام می‌شود؟ روش سه‌مرحله‌ای تقسیم وقت، ترتیب پاسخ‌دادن و مرور نهایی برای دانش‌آموزان دبیرستان.
مدیریت زمان سر جلسه امتحان یعنی قبل از نوشتن اولین جواب، بدانید برای هر بخش چقدر وقت دارید و در چه ترتیبی پیش می‌روید. بسیاری از دانش‌آموزان نمره‌ی خود را نه به‌خاطر ندانستن، که به‌خاطر ته‌کشیدن وقت از دست می‌دهند. خبر خوب این است که این مهارت قابل‌تمرین است و چند دقیقه برنامه‌ریزی اول جلسه آن را عوض می‌کند.
چرا زمان سر جلسه امتحان کم می‌آید؟
دلیل‌ها معمولاً این‌هاست:
- وقت زیاد روی یک سؤال سخت گذاشتن و گیرافتادن در آن
- شروع‌نکردن با سؤال‌های راحت
- نخواندن کامل برگه و غافل‌شدن از سؤال‌های پشت صفحه
- نگذاشتن وقت برای مرور پاسخ‌ها
- اضطراب، که سرعت خواندن و فکر را پایین می‌آورد
اگر اضطراب نقش بزرگی در امتحان‌های شما دارد، پیشنهاد می‌کنیم مطلب اضطراب امتحان در نوجوانان را هم بخوانید.
روش سه‌مرحله‌ای تقسیم وقت
یک الگوی ساده برای هر امتحان، چه تشریحی و چه تستی:
| مرحله | سهم تقریبی از وقت | کار |
| --- | --- | --- |
| خواندن کل برگه | حدود ۵ تا ۱۰ درصد | همه‌ی سؤال‌ها را ببینید و نمره و نوع‌شان را علامت بزنید |
| پاسخ‌دادن | حدود ۷۵ تا ۸۰ درصد | با ترتیب هوشمندانه، نه از سؤال اول تا آخر |
| مرور | حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد | بازبینی و تکمیل |
این درصدها راهنما هستند و بسته به نوع درس و تعداد سؤال تغییر می‌کنند؛ مهم این است که هر سه مرحله را در ذهن داشته باشید.
مرحله اول: خواندن کامل برگه
قبل از نوشتن، یک نگاه به همه‌ی سؤال‌ها بیندازید، از جمله پشت برگه. کنار هر سؤال با یک علامت مشخص کنید: «راحت»، «متوسط» یا «سخت». این کار یک دقیقه وقت می‌گیرد و ذهن‌تان را آرام می‌کند، چون می‌دانید با چه چیزی روبه‌رو هستید.
مرحله دوم: ترتیب پاسخ‌دادن
از سؤال‌های راحت شروع کنید. دو دلیل دارد: نمره‌ی مطمئن را زود می‌گیرید و ذهن گرم می‌شود. سپس سراغ متوسط‌ها بروید و سؤال‌های سخت را آخر بگذارید. یک قانون کمک‌کننده: برای هر سؤال از قبل سقف زمانی بگذارید. اگر از آن گذشت و راه حل پیدا نکردید، شماره‌اش را علامت بزنید و جلو بروید.
مرحله سوم: مرور
مرور یعنی دوباره خواندن سؤال و مقایسه‌ی آن با پاسخ، نه فقط نگاه‌کردن به نوشته‌ها. بررسی کنید:
- آیا به همه‌ی بخش‌های سؤال جواب داده‌ام؟
- واحدها، علامت‌ها و نتیجه‌ی نهایی نوشته شده است؟
- در سؤال‌های چندقسمتی، هیچ بخشی جا نیفتاده است؟
- اگر تست بود، پاسخ در پاسخ‌نامه درست منتقل شده است؟
نکته‌ی قلم‌برتری: ساعتتان را شریک جرم خودتان کنید! همان اول جلسه کنار برگه بنویسید «نیمه‌ی وقت = ساعت چند؟». هر بار که به آن عدد رسیدید، ببینید کجا هستید و اگر عقبید، سؤال سخت را رها کنید.
تکنیک‌های کوچک و کاربردی
برای هر سؤال یک سقف زمانی
اگر امتحان شصت‌دقیقه‌ای است و بیست سؤال دارد، میانگین هر سؤال چند دقیقه است؟ این عدد را تقریبی در ذهن داشته باشید. سؤال‌های کوتاه کمتر و سؤال‌های چندنمره‌ای بیشتر وقت می‌خواهند؛ تقسیم را بر اساس نمره‌ی سؤال انجام دهید، نه فقط تعداد آن.
سؤال گیرکرده را علامت بزنید
وقتی یک سؤال گیر می‌کند، ذهن گاهی بعد از ده دقیقه‌ی استراحت از آن، خودش راه‌حل را پیدا می‌کند. بنابراین جلو بروید و برگردید. این کار نه فرار است و نه ضعف؛ روش درست است.
نیمه‌نوشته را رها نکنید
در سؤال‌های تشریحی، حتی اگر پاسخ کامل را نمی‌دانید، مراحل شروع یا فرمول مرتبط را بنویسید. بسیاری از دبیران برای روش درست نمره‌ی جزئی در نظر می‌گیرند. (جزئیات نمره‌دهی را از دبیر خودتان بپرسید.)
در تست از حدس بی‌حساب پرهیز کنید
اگر آزمون نمره‌ی منفی دارد، گزینه‌ها را حذف کنید و فقط وقتی حدس بزنید که دست‌کم یک یا دو گزینه را با اطمینان رد کرده‌اید. اگر نمره‌ی منفی ندارد، به سؤال بی‌پاسخ نگذارید. شیوه‌ی نمره‌دهی را قبل از امتحان بپرسید. درباره‌ی خطاهای تست‌زنی در مطلب جداگانه‌ای در سایت می‌نویسیم.
چطور مدیریت زمان را تمرین کنیم؟
مدیریت زمان با خواندن بلد نمی‌شود، با تمرین یاد می‌گیرید:
- هفته‌ی آخر قبل از امتحان، یک نمونه‌ی امتحان با زمان واقعی بزنید.
- بعد از آن، یادداشت کنید در هر بخش چقدر وقت رفت.
- ببینید کدام سؤال‌ها بیشترین وقت را گرفتند و چرا.
- همین روش را در امتحان‌های بعدی تکرار کنید.
اگر برنامه‌ی مطالعه‌ی دقیق‌تری می‌خواهید، برنامه مطالعه امتحانات نوبت اول می‌تواند نقطه‌ی شروع باشد.
وقتی اضطراب سر جلسه بالا می‌رود چه کنیم؟
اگر وسط امتحان ذهن‌تان خالی شد:
- چند نفس عمیق بکشید و خودکار را روی میز بگذارید.
- سراغ یک سؤال راحت بروید تا ذهن دوباره به کار بیفتد.
- به‌جای «چقدر وقت دارم؟» از خود بپرسید «همین سؤال را چطور شروع کنم؟»
سؤالات پرتکرار
اگر وقت کم آمد، از کدام سؤال‌ها بگذرم؟
اول از سؤال‌های کم‌نمره و زمان‌بر. سؤال‌های راحت و پرنمره همیشه مقدم‌اند.
بعد از تمام‌شدن همه‌ی سؤال‌ها بهتر است زودتر تحویل بدهم؟
بهتر است تا پایان وقت بمانید و مرور کنید. بسیاری از اشتباه‌های سهوی در همین دقایق پیدا می‌شوند.
ساعت مچی یا ساعت کلاس، کدام را ملاک قرار دهم؟
ساعتی را که سر جلسه مجاز است ملاک قرار دهید و از قبل با آن راحت باشید. مقررات مربوط به همراه‌داشتن ساعت را از مدرسه بپرسید.
مشاوران دبیرستان دخترانه قلم برتر لاهیجان توصیه می‌کنند تمرین زمان‌سنج‌دار را مثل درس‌خواندن جدی بگیرید. برای آشنایی با فضای آموزشی و مشاوره‌ی مدرسه به صفحه‌ی ثبت‌نام سر بزنید.